در راستاي شرح اهداف يك تحليل مالي، ابتدا لازم است سه واژه اصلي كه از اينجا به بعد، برخورد زيادي با آنها خواهيم داشت، معرفي و تعريف گردند. با فهم كامل اين سه واژه، درك سايرمباحث سادهتر خواهد بود.
«سرمايهگذاري» يك تعهد بلند مدت در راستاي تخصيص منابع اقتصادي يه منظور ايجاد و تحصيل درآمد خالص (علاوه بر بازگشت مبلغ اوليه سرمايهگذاري) در آينده ميباشد. جنبه اصلي اين تعهد، انتقال منابع مالي (حاصل از صدور سهام به سرمايهگذاران ـ سرمايه مؤسسين و يا وجوه وام گرفته شده) به داراييهاي مولد ميباشد. منظور از داراييهاي مولد، همان سرمايهگذاريهاي ثابت و خالص سرمايه در گردشي است كه در مدت استفاده از آنها، وجوه نقد (و به عبارتي درآمد خالص) ايجاد ميگردد.
«مطالعات امكانسنجي» به مجموعه مطالعاتي اطلاق ميگردد كه در نهايت ابزاري جهت سرمايهگذاران و وامدهندگان بالقوه يك پروژه ايجاد ميكند كه بتوانند تصميم بگيرند كه آيا در اين پروژه سرمايهگذاري كنند يا نه و از سوي ديگر اين مطالعات منجر به اين نتيجهگيري خواهد شد كه آيا و چگونه بايستي اين پروژه را تأمين مالي نمود.
«تأمين مالي پروژه» به طراحي يك ساختار مناسب مالي اطلاق ميگردد كه در آن كليه شرايط و امكاناتي كه ميتوان توسط آنها وجوهي را در دسترس پروژه قرار داد، در نظر گرفته ميشود و در اين ساختار توع تأمين مالي اتخاذ شده براي سرمايهگذاران و مؤسسين شركت بهينه خواهد بود.
پس از آشنايي با اين سه واژه به سراغ مبحث تحليل مالي ميرويم. تحليل مالي و ارزيابي نهايي يك پروژه (بسته به تعريف سرمايهگذاري) شامل برآورد، تحليل و ارزيالي وروديهاي يك پروژه و خروجيهاي آن و درآمدهاي خالص ايجاد شده ميباشد. هدف اصلي تحليل مالي، تعيين، تحليل و تفسيركليه تبعات مالي يك سرمايهگذاري است كه جهت تصميمگيري سرمايهگذاران و تأمينكنندگان مالي ميتواند مفيد واقع گردد. از سوي ديگر تحليل مالي بايستي در سطح معقولي از اطمينان، در رابطه با موارد ذيل به تصميمگيرندگان مالي اطمينان دهد كه:
1-جذابترين انتخاب ممكن در رابطه با تصميمات سرمايهگذاري تحت شرايط عدم اطمينان انجام شده است.
2-متغيرهاي اصلي و كليدي (بحراني) از يك طرف و استراتژيهاي لازم براي مديريت و كنترل ريسك تعريف گرديدهاند.
3-جريان منابع مالي مورد نياز در ط.ل سرمايهگذاري و فازهاي مقدماتي و عملياتي پروژه تعيين شده و منابع مالي در دسترس به كمترين هزينه و در زمان مورد نظر تأمين و به كاراترين و مؤثرترين روش به مصرف رسيدهاند
لازم به ذكر است كه جهت تحقق موارد فوق، مفاهيم مناسب، روشهاي تحليل و اصول كلي براي تحليل مالي به همراه سطوح مناسبي از قضاوت ذهني كاربرد خواهد داشت كه در بخشهاي بعدي بدانها خواهيم پرداخت.
جنبه هاي اصلي تحليل مالي و مفاهيم ارزيابي سرمايه گذاري
ارزيابي و تحليل مالي از آغازيترين نقطه پروژه تا پاياني ترين نقطه آن انجام مي گيرد و منوط به يك مرحله خاص نخواهد بود. در حقيقت تحليل مالي از مراحل تبيين اهداف پروژه – استراتژي هاي بازاريابي – منابع موجود –محل پروژه – توليدات مورد نظر – ظرفيت توليد و تكنولوژي مربوط و مراحل بعدي همواره انجام خواهد شد و در هر نقطه از مراحل فوق كه مشخص گرديد انجام پروژه صلاحيت مالي واقتصادي ندارد، با قطع كارها، پروژه متوقف مي شود. در واقع نبايد تحليل مالي را در نقطه اي آغاز كرد كه در صورت رد پروژه از لحاظ مالي، منابع بسياري به هدر رفته باشد.
جنبه مهم ديگر تحليل مالي اين است كه انواع تصميم گيرندگان مالي، ارزشهاي متفاوتي براي انواع معيارهاي ارزيابي قائلند و آنها را به نوعي براي خود تعبير مي كنند. تحليلگر مالي بايستي همواره هوشيار باشد تا از اين نيازهاي متفاوت آگاهي داشته و آنها را به موقع تامين نمايد. از سوي ديگر تحليلگر مالي نبايستي خود را محدود به خواستهاي سرمايه گذاران محدود كرده و بايستي حداقل اطلاعات مالي را كه نياز است به درستي و به موقع ارائه گردد، به كليه تصميم گيرندگان مالي ارائه نمايد.
دو گروه اصلي در يك پروژه از لحاظ مالي ذينفع مي باشند:
1- حقوق صاحبان سهام (ايجاد شده توسط سرمايه گذاران)
2-وام (تامين مالي شده از طريق موسسات تامين مالي و ديگر منابع مشابه)
اين دو گروه علائق متفاوتي در يك پروژه دارند. بعنوان مثال سهامداران بايستي منتظر اعلام سود يك پروژه بمانند و در صورت موافقت صاحبان پروژه در سود آن سهيم شوند. ولی وام دهندگان بدون توجه به سود پروژه منتظر دريافت اصل وام بهره آن هستند. از سوی ديگر سهام دارن معمولا دارای حق رای در پروژه هستند ولی وام دهندگان گاهی محدوديت هايی در منابع مالی قرار می دهند و مواردی از اين قبيل. تحليلگر مالی با توجه به اين علائق، اطلاعات مناسب را جهت تصميم گيری در اختيار آنان خواهد گذارد.
نکته – جهت موفقيت يک سرمايه گذاری، اهداف پروژه بايستی در راستای تامين اهداف اقتصادی و اجتماعی جامعه باشد. بعنوان مثال استفاده موثر و کارا از منابع محدود و کمياب اقتصادی و ...